چه كسي را پيدا مي كنيد كه حداقل يك بار به زلزله فكر نكرده و عواقب آن را براي خودش و اطرافيانش نسنجيده باشد؟ زلزله جزيي از زندگي همه ما شده، بخصوص با شايعه زلزله تهران كه سال ها است تكرار مي شود. اما ظاهراً اين ترس روي مهم ترين بخش شهر و منطقه يعني خانه ها و بناهاي مسكوني و اداري كه مي توانند نجاتبخش ما در اين حادثه طبيعي باشند، تأثير مثبتي نگذاشته است. هنوز بناهايي لرزان ساخته مي شوند، بدون اينكه در برابر زلزله مقاومت داشته باشند.ترس از زلزله هنوز موجب نشده تا از خانه هاي ناامنمان بترسيم.

شيشه هاي شكستني

منطقه ۲ منطقه ساختمان هاست، پر از خانه و محله هاي مسكوني و تجاري و برج هايي كه هر روز سر به فلك مي كشند. اما بسياري از اين ساختمان ها استانداردهاي ايمني را ندارند. اين مسئله اي است كه تقريباً همه از آن آگاهي دارند، ولي اهميتي به آن نمي دهند.تا به حال وقتي به دنبال خانه گشته ايد، در كنار امكانات رفاهي خانه، از صاحبخانه پرسيده ايد كه خانه ضدزلزله است يا نه؟در حال حاضر خانه سازها و برج سازها به شكل و شمايل آن بيشتر توجه مي كنند تا مقاوم سازي آن در برابر زلزله.

غافل از اينكه اين نماها مي توانند در مواقع زلزله دردسرساز شوند. اين ترس و دلهره در مورد ساختمان هايي با نماي شيشه اي بيشتر است، نمايي خطرساز كه مدت هاست بسيار مورد توجه قرار گرفته.مدتي پيش، رئيس سازمان نظام مهندسي ساختمان استان تهران هشدار داد كه اغلب شيشه هايي كه براي نماي ساختمان هاي بلند استفاده مي شوند تك جداره اي اند و ايمني لازم را ندارند. «بهزاد بيگلي» كارشناس ارشد معماري، در اين باره مي گويد: «هنگام وقوع زلزله ممكن است شيشه هاي برج ها خرد شوند و براي عابران و حتي ساكنان ساختمان ها مشكل ايجاد كنند.»
فقط زلزله مهم نيست

چند وقت پيش اعلام شد كه تمام ساختمان هايي كه قرار است در زمين بيشتر از ۳ هزار متر ساخته شوند بايد از نظر نقشه و طرح تأييد و از لحاظ مهندسي كنترل شوند. كنترل مضاعف هم طرحي است كه كم و بيش اجرا مي شود. اين طرح كنترل محاسبه هاي ساختمان و نظارت بر اجراي صحيح است مطابق با محاسبه ها و نقشه تأييد شده. ارائه نقشه هاي محاسباني توسط مالك، بررسي نقشه هاي محاسباتي و مشخص نبودن اشكالات موجود در محاسبه ها و نقشه محاسباتي، اصلاح نقشه محاسباتي و تأييد آن و نظارت بر حسن اجراي ساختمان سازي بر اساس نقشه محاسباتي تأييد شده از مراحل اين كنترل است.حتي براي كنترل ساخت و ساز و رعايت مسائل ايمني ساختمان ها بايد مالك تعهدنامه اي در شهرداري ناحيه اي كه ساختمان در آن قرار گرفته است امضا كند. «مهدي احدي» شهردار ناحيه ،۳ در اين باره مي گويد: «اين تعهدنامه ۱۷ بند دارد و مالك با امضا كردن آن متعهد مي شود كه از آنها تخطي نكند. اين برگه نزد ما مي ماند و ما هم با گشت هاي بازرسي خودمان روزانه به ساختمان هاي در حال ساخت سر مي زنيم و اگر تخلفي در اجراي اين ۱۷ بند مشاهده كرديم، آن را گزارش مي دهيم. اما بسياري از مالك ها به دليل سودجويي به اين موضوع توجه نمي كنند، در صورتي كه زيان خرابي ساختمان بسيار بيشتر از سود فعلي شان است.» هنوز اين قيد وبندها موجب بالا رفتن ايمني ساختمان ها نشده اند. احدي معتقد است كه بخشي از اين كار به عهده مهندسان ناظر ساختمان ها است: «مهندس ناظر بايد در هر مرحله از ساخت ساختمان به ما گزارش دهد و موارد تخلف و اشكال را اعلام كند، اما بسياري از مهندسان ناظر اين كار را انجام نمي دهند و ساختمان با وجود مشكلات بسيار ساخته مي شود. حتي مهندس ناظري داشتيم كه گزارش ساختماني در همين ناحيه را از شهرستان براي ما فرستاده بود!»

سود واقعي

با توجه به شرايط منطقه ، بايد به ايمني ساختمان ها بيشتر توجه شود. بر اساس تحقيقات گروه «جايكا» در منطقه ،۲ در صورت فعاليت گسل ري به ۳/۴۱ درصد ساختمان ها آسيب مي رسد. فعاليت گسل شمالي ۷/۴۵ درصد و فعاليت گسل مشا هم ۱/۱۱ درصد به ساختمان هاي منطقه آسيب مي زند. شايد وقت آن رسيده كه بيشتر به فكر جان خود و هم محلي هايمان باشيم. سود فقط در آجر و سيمان و شيشه نيست.