درابتداي اين همايش محمود بهمني– رييس کل بانک مرکزي– طي سخناني اظهار اميدواري کرد که درپايان اين همايش بتوان راهکارها و تصميم هاي مناسبي براي حل مشکلات بخش مسکن اتخاذ نمود.

وي با اشاره به نقش بخش مسکن دراقتصاد تمام کشورهاي دنيا افزود: اين بخش مي تواند اقتصاد يک کشور را ازرکود خارج ويا اقتصاد آن را دررکود فرو برد.

رييس کل بانک مرکزي با بيان اينکه بخش مسکن مي تواند 171 صنعت را به تحرک وا مي دارد تصريح کرد: کم توجهي به مصرف ووتوزيع واقعي مسکن مي تواند اقتصاد يک کشوررا دچار بحران کند.

بهمني با اشاره به بروز بحران مسکن در آمريکا گفت: بحران مسکن اقتصاد اين کشور را با مشکلات عديده اي مواجه کرد و دولت نهم براي مقابله با اين بحران و پيشگيري از اين مشکلات که به اقصاد دنيا نيز تعميم يافت بخش خريد را درشبکه بانکي حذف وساخت وتوليد را جايگزين آن کرد.

رييس کل بانک مرکزي بيان کرد: عمده توجه دولت دربرنامه چهارم توسعه به بخش کشاورزي بوده است وبانک مرکزي توانست با برنامه ريزي مناسب ضمن حفظ سهم بخش کشاورزي وديگر بخش ها 20 درصد منابع خودرا به بخش مسکن اختصاص دهد.

وي خاطر نشان کرد: بانک مرکزي نه تنها در برنامه ريزي هاي جديد خود از بخش صنعت غافل نشده است بلکه تخصيص منابع به بخش بازرگاني را نيز تعديل کرده است.

بهمني با بيان اينکه بانک مرکزي سهم بخش بازرگاني را تا 15 درصد کاهش داده است گفت: شرايط فعلي اقتصاد جهان وروند رو به تشديد بحران اقتصادي دنيا توجه به بخش ساخت وتوليد را ضروري مي سازد.

رييس کل بانک مرکزي با تشريح آثار منفي کاهش قيمت نفت براقتصاد کشور افزود: براي مقابله با اين امربايد با بهره گيري از کالاهاي توليد داخل و اعمال تعرفه هاي سنگين از افزايش واردات کالاهاي لوکس و غير ضروري به کشور جلوگيري کرد.

بهمني دربخشي ديگر ازسخنان خود بيان داشت: هزينه هاي بخش مسکن درايران قابل مقايسه با ديگر کشورهاي دنيا نيست ودرصد کمي از در آمدهاي افراد را به خود اختصاص مي دهد.

وي افزود: درحالي که اين رقم در ايران 25 تا 30 درصد هزينه ها را به خود اختصاص مي دهد.

بهمني بزرگترين معامله در طول عمريک فرد در ايران را خريد وفروش مسکن دانست و گفت: هزينه خريد مسکن ممکن است درايران تا 50 درصد درآمد افراد ضعيف جامعه را به خود اختصاص دهد؛ به طوري که حقوق يکي از دونفر شاغل بايد صرف پرداخت اجاره يا اقساط مسکن شود وهرتغيير کوچکي درقيمت مسکن واجاره بها مي تواند آثار مخرب وجبران ناپذيري برزندگي افراد داشته باشد.

وي تاکيد کرد: رشد غيرمعمول قيمت واجاره بهاي مسکن به ويژه درشهرهاي بزرگ وعدم توجه به اين معضل مشکلات عديده‌اي را درابعاد فرهنگي، اجتماعي، اقتصادي وحتي سياسي به دنبال خواهد داشت.

رييس کل بانک مرکزي در بخشي ديگر از سخنان خود اظهار داشت: خوشبختانه دولت نهم به اهميت مسکن براي اقشار کم درآمد توجهي ويژه کرده واسکان اقشاربا در آمد متوسط وکم را درقالب طرح مسکن مهردردست انجام دارد.

بهمني با اشاره به كسري 6/1 ميليون واحد مسكوني در شرايط كنوني گفت: براساس سرشماري نفوس و مسكن سال 85 تعداد خانوارها در كل كشور حدود 17 ميليون و 464 هزار است و كل واحدهاي مسكوني به 15 ميليون و 895 هزار مي‌رسد كه اين مساله بيانگر اختلا‌في 6/1 ميليون واحدي است كه به معناي كسري اين تعداد واحد مسكوني خواهد بود.

رييس كل بانك مركزي با اشاره به اين كسري توضيح داد: براساس سرشماري سال‌هاي 75 و 85 سهم كسري واحدهاي مسكوني به كل آن از 14 به 1/10 درصد كاهش يافته است و با اين حال بنابر آمارهاي موجود نسبت قيمت يك واحد مسكوني به درآمد سرانه 19 سال است يعني يك فرد ايراني به طور متوسط به 19 سال زمان براي خانه‌دار شدن نياز دارد.

وي ادامه داد: مجموع اين شرايط دولت را به نتيجه رساند كه توجه بيشتري به طرح مسكن مهر به عنوان راهكاري اصولي و ميان مدت براي ايجاد تعادل ميان عرضه و تقاضاي مسكن در كشور داشته باشد و در همين راستا سياست‌هاي حمايتي جديدي از اين بابت توسط بانك مركزي، وزارت مسكن و تعاون در پيش گرفته شده است.

بهمني با اشاره به بسته سياستي ـ نظارتي بانك مركزي گفت: يكي از اين اقدامات زيربنايي افزايش سهم تسهيلا‌ت مسكن در سال جاري به 20 درصد كل تسهيلا‌ت پرداختي و همچنين حذف تسهيلا‌ت خريد است.

وي اظهار داشت: دولت و بانك مركزي در سال جاري مجموع 75 هزار ميليارد ريال بابت تامين اعتبار تسهيلا‌ت مسكن مهر در نظر گرفتند و از اين ميزان تا نيمه آبان ماه 14 هزار ميليارد ريال قرارداد منعقد شده كه 12 هزار ميليارد ريال آن به پرداخت تسهيلا‌ت اضافه شده است.

رييس كل بانك مركزي ادامه داد: از كل رقم درنظر گرفته شده 15 هزار ميليارد ريال به آماده‌سازي زمين و حدود 36 هزار ميليارد ريال به مسكن شهري و 15 هزار ميليارد به مسكن روستايي و هشت هزار و 400 ميليارد ريال به مسكن ايثارگران اختصاص مي‌يابد.

بهمني اضافه كرد: كل سپرده‌هاي بانكي در پايان سال گذشته حدود 4/18 هزار ميليارد تومان بوده، در حالي كه مجموعه تسهيلا‌ت پرداختي 18/17 هزار ميليارد تومان است.

وي بيان داشت: اين نسبت در حالي برقرار است كه پس از كسر سپرده‌هاي قانوني مجموع رقم تسهيلا‌تي كه مي‌توانستيم پرداخت كنيم 9/15 هزار ميليارد تومان بود ولي 5/17 درصد بيش از اين مقدار قانوني تسهيلا‌ت پرداخت شده و اين مساله موجب شده كه در حال حاضر نظام بانكي با كمبود منابع براي پرداخت تسهيلا‌ت مواجه شود چرا كه مجموع تسهيلا‌ت 9/17 درصد بيشتر از سپرده‌هاست.

رييس كل بانك مركزي تشريح کرد: براي حل اين مشكل يك خط اعتباري پنج هزار ميليارد ريالي بابت آماده سازي زمين برقرار شده كه بخشي از خط اعتباري 80 هزار ميليارد ريالي است كه براي مسكن مهر در نظر گرفته شده است.

اين گزارش حاکي است درادامه سمينار طرح مسکن مهر محمد سعيدي کيا– وزير مسكن و شهرسازي – طي سخناني طرح مسكن مهر را طرح بزرگ اجتماعي دانست و گفت: در طرح‌هاي اجتماعي تا مردم حضور فعال نداشته باشند طرح اجرا نخواهد شد.

سعيدي‌كيا گفت: مدتي زمان لا‌زم است تا هر طرح جديدي كه راه اندازي مي‌شود سامان يابد.

وي افزود: در كارگروه‌هاي اين همايش سه نهاد مهم وزارت تعاون، وزارت مسكن و شهرسازي و بانك‌ها كار مسكن دولت نهم را پيش مي‌برند كه اگر با هم هماهنگ باشند مشكلا‌ت موجود سريعتر حل خواهد شد.

سعيدي كيا ادامه داد : بنا به سرشماري سال 85، ‌.5 ميليون خانوار و 16 ميليون خانه در كشور وجود دارد كه اين آمار كمبود 1.5 ميليون مسكن را نشان مي‌دهد.

وزير مسكن و شهرسازي تصريح كرد: در سال 75، 17 درصد خانوارها مسكن اجاره‌اي داشتند و هشت درصد هم در مناطق تعاوني و يا دولتي ساكن بوده‌اند اما در حال حاضر 24.5 درصد افراد در مسكن‌هاي اجاره‌اي زندگي مي‌كنند.

وي با بيان اينكه مسكن مهمترين سرمايه خانوار است ادامه داد: دولت نهم با اين وضعيت روبه رو بوده و تا به حال كارهاي بسياري را انجام داده است كه يكي از آنها ارائه طرح جامع براي مسكن به ويژه مسكن اقشار كم درآمد است به عبارت ديگر كمك و دخالت دولت براي خانه‌دار شدن افراد تکليف است.

وزير مسکن و شهرسازي با اشاره به اينكه اقشار كم درآمد 40 تا 50 درصد درآمد خود را صرف اجاره مي‌كنند عنوان كرد: در بخش اقتصاد مسكن نقش عمده‌اي دارد به طوري كه 11 درصد اشتغال و 20 تا 30 درصد سرمايه‌گذاري در بخش مسكن صورت مي‌گيرد.

سعيدي كيا خاطرنشان كرد: حدودا 17 هزار هكتار زمين در اختيار مردم قرار گرفته و دولت طبق اصل 44 قانون اساسي سياست‌گذاري كرده تا وظيفه‌برنامه‌ريزي، هدايت، حمايت و نظارت را عهده دار شود و مردم خود نسبت به ساخت مسكن اقدام كنند.

وزير مسكن و شهرسازي همچنين اعلا‌م كرد: تا به حال بيشتر از 100 هزار پروانه ساخت صادر شده و 300 هزار واحد در حال آماده سازي است و تعاوني‌هايي نيز ايجاد شده‌اند.

سعيدي كيا با بيان اينکه برخي معتقدند تعاوني‌ها موفق نيستند گفت: اين تعاوني‌ها با تعاوني‌هاي قبلي متفاوت است، زيرا دو وزارتخانه تعاون و مسكن و شهرسازي و شوراي مسكن در استان‌ها به دستور رييس جمهور بر اجراي كار تعاوني‌ها نظارت مي كنند.

وي اظهارداشت: كار مهمي به دست ما سپرده شده كه آسان نيست اما شدني است. ‌ وزير مسكن و شهرسازي گفت: آماده سازي80 هزار واحد زمين در قالب مسكن مهر براي ساخت و ساز در حال انجام است كه علا‌وه بر اين حدود300 هزار واحد در دست آماده سازي است.

محمد سعيدي كيا با بيان اينكه تعاوني‌هاي مسكن تاكنون بيش از100 هزار پروانه ساخت گرفته‌اند تصريح كرد: علا‌وه بر اين مقدار در حدود100 هزار پروانه احداث نيز در شرف صدور است.

وزير مسكن گفت: به لحاظ اجرايي، بيش از20 هزار واحد پي‌سازي انجام گرفته و سقف طبقه‌اول زده شده است.

وي با اشاره به وجود مشكلا‌تي در خصوص اعطاي تسهيلا‌ت افزود: همايش طرح مسكن مهر براي حل همين مشكلا‌ت برگزار شده، ضمن اينكه چرخ اعطاي تسهيلا‌ت به آرامي به حركت درآمده است و اميدواريم تا يك ماه ديگر اين حركت تسريع شود.

وزير مسكن با بيان اينكه در حال حاضر كار اجرايي ساخت و ساز مسكن در حال انجام است عنوان كرد: كار مسكن مهر در حال پيشرفت و با روند مطلوبي حركت مي‌كند و هيچ يك از مسوولان نگفته‌اند كه كار به کندي پيش مي رود.

وي افزود: هميشه تاكيد كرده‌ايم كه اجراي مسكن مهر آغاز شده و پرداخت تسهيلا‌ت نيز بايد تسريع شود.

سعيدي‌كيا با اشاره به كاهش قيمت مصالح ساختماني در سال جاري عنوان كرد: در صورتي كه افراد به طور متوسط حدود 10 تا 12 ميليون تومان را به عنوان آورده به ساخت مسكن اختصاص دهنداين ميزان كفايت مي‌كند.

وي با اشاره به تصميم وزارت مسكن و شهرسازي مبني بر فروش اوراق مشاركت براي رهن ثانويه به منظور كمك به بخش انبوه سازي عنوان كرد: در حال حاضر موافقت بورس و بانك مركزي در اين خصوص صادر شده و بانك مركزي اين امر را تسريع كرده و جزئيات اجراي آن در حال تدوين در بانك مسكن است كه اميدواريم در آذر ماه به فروش برسد.

سعيدي كيا در ادامه سخنان خود به راه‌اندازي سامانه معاملا‌ت املا‌ك مسكن اشاره كرد و افزود: با اجرايي شدن اين مساله خريد و فروش املا‌ك، در يك جاي مشخص ثبت مي‌شود و در صورت بروز هر گونه مشكلي افرادي كه مدارك كاملا‌ رسمي دارند در يك مرجع مطمئن به ثبت مي‌رسد و هيچ گونه مشكلي به وجود نمي‌آيد.

وي گفت: اين طرح از چند روز پيش آغازشده و در آينده نيز تكميل مي شود.‌

قضاوي: نظام بانکي وظيفه خود مي‌داند که در طرح مهر همکاري کاملي نشان‌دهد.

ايجاد عزم فراگير در سطح استان‌ها براي اجراي هر چه سريع‌تر اين طرح و يكسان‌سازي رويه بانك‌ها در اعطاي تسهيلا‌ت مسكن مهر يکي از اهداف برگزاري همايش طرح مسکن مهراست.

حسين قضاوي – قائم مقام بانک مرکزي– درهمايش طرح مهر با بيان اين مطلب افزود: آشنايي بيشتر با مشكلا‌ت اجرايي طرح مسكن مهر و يافتن راه حل آنها از ديگراهداف اين همايش است.

وي تاکيد کرد: يكي از طرح‌هاي حائز اولويت دولت تامين مالي طرح مسكن مهر بوده است.

وي ادامه داد: در سال‌هاي گذشته تعداد ازدواج‌ها بيشتر از مسكن‌هاي ايجاد شده بوده است و نياز قشر جوان به مسكن روند فزاينده داشته است، بنابراين نظام بانكي از وظايف خود مي‌داند كه در اين طرح همكاري كاملي نشان دهد.

قضاوي خاطرنشان كرد: در سال گذشته سپرده‌هاي بانكي رشد قابل توجهي نداشته و از ابتداي سال تا 16 آبان ماه سال جاري رشد نقدينگي در كل اقتصاد 1.2 بوده، اين در حالي است كه اين رقم در مدت مشابه در سال گذشته بيشتر از 11 بوده است.

وي خاطرنشان كرد: سپرده‌هاي بانک ‌هاي دولتي نيز نه تنها رشد مثبت نداشته بلكه بانک ‌ها با رشد منفي نقدينگي روبه رو بوده‌اند، بنابراين بانک ها منابعي براي پرداخت تسهيلا‌ت در اختيار نداشتند.

قائم مقام بانک مركزي با اشاره به اينكه رشد كم نقدينگي براي اقتصاد مضر است گفت: بانك مركزي ضروري ديد كه انعطاف به خرج دهد و پنج هزار ميليارد ريال خط اعتباري براي طرح مسكن مهر در نظر بگيرد.

وي افزود: همچنين بانک مركزي اوراق مشاركتي بانک ها را به عنوان وثيقه پذيرفته و 20 هزار ميليارد ريال پول در اختيار آنها قرار داد.

قضاوي تصريح کرد: علا‌وه بر مبالغ ذكر شده 60 هزار ميليارد ريال نيز در اختيار بانک ها قرار گرفته و برخي از بانک ها با ارايه فهرست خود به بانک مركزي موفق به دريافت فقره اول اين مبلغ شده‌اند.

قضاوي خاطرنشان كرد: به بانک ها اعلا‌م كرديم كه از محل پنج هزار ميليارد ريال مربوط به آماده سازي زمين به متقاضيان داراي شرايط لا‌زم تسهيلا‌ت پرداخت كنند.

وي اظهار داشت: مشكل فعلي اين است كه منابع تامين شده اما فهرست معرفي شدگان بسيار كم است، بنابراين بايد بررسي كرد كه چرا پيشرفت مورد نظر حاصل نشده است.

قائم مقام بانک مركزي گفت: بنابراين بايد علت‌يابي كرده و مشكلا‌تي را كه باعث شده تامين مالي مورد نظر به رغم وجود منابع مالي در مسكن مهر انجام نشود را پيدا كنيم.

تاكنون چهار ميليون نفر متقاضي در طرح مسكن مهر ثبت نام كرده‌اند.

اين گزارش حاکي است محمد عباسي– وزير تعاون– با بيان اين مطلب درهمايش مسکن مهر افزود: در حال حاضر يک ميليون و 350 هزار نفر كه واجد شرايط حضور در طرح مسكن مهر بوده‌اند براي دريافت زمين به اداره‌هاي مسكن و شهرسازي استان‌ها معرفي شده‌اند.

وي با اشاره به اينكه يک ميليون و 300 هزار نفر از ثبت نام شدگان طرح مسكن مهر واجد شرايط حضور در اين طرح نبوده‌اند تصريح كرد: اطلا‌ع رساني درباره تعيين تكليف روشن طرح مسكن مهر از لحاظ اختصاص زمين و تسهيلا‌ت بانكي براي آماده سازي زمين‌هاي اجاره‌اي 99 ساله بسيار اميد بخش است.

عباسي اظهار داشت: تشكيل جلسات مداوم در دستگاه‌هاي دولتي به ويژه در شوراي مسكن در زمينه طرح مسكن مهر براي پيشبرد اهداف اين طرح از جمله برنامه‌هاي مهم ما به حساب مي‌آيد.

وزير تعاون با اشاره به انصراف 20 هزار نفري از متقاضيان پالا‌يش شده براي عدم همراهي در طرح مسكن مهر به دليل ‌برخي تبليغات منفي تصريح کرد: تعاوني‌هاي مسكن مهر در حال حاضر آماده سازي زمين‌هاي اجاره‌اي 99 ساله را در بسياري از استان‌ها آغاز كرده است.

وي درخصوص همراهي مداوم سيستم بانكي در اين طرح گفت: همراهي مداوم سيستم بانكي در قبال پيشبرد ساخت واحدهاي مسكوني در زمين‌هاي اجاره‌اي 99 ساله بسيار مهم و حائز اهميت است.

وزيرتعاون با اشاره به اينكه اولويت اصلي دولت نهم توسعه و توجه به بخش مسكن است عنوان كرد:‌طرح مسكن مهر در كنار مباحث اساسي اقتصادي كشور در اولويت كاري دولت نهم قرار گرفته و با همكاري تعدادي از دستگاه‌هاي ذي‌ربط اين مسئله مورد پيگيري جدي قرار گرفته است.

وي گفت: اهداف سازماني و راهبردي نظام بايد به طور کامل‌ با يكديگر منطبق باشد تا كارها به سرعت و پيگيري‌ها دقيق‌تر انجام شود.

عباسي سه مسئله‌پاسخ دقيق و روشن، زمين و بحث نظام بانكي را سه ركن اساسي طرح مسكن مهر دانست و افزود: بايد به اين سه مسئله توجه شود تا درايجاد اميد در مردم، كمك كند .

وي اضافه كرد: تعداد 341هزار نفر ثبت‌نامي داشته‌ايم كه هيچ گونه مراجعي نداشته اند.

عباسي با بيان اينكه بسياري از كارشناسان معتقدند كه طرح مسكن مهر با شكست مواجه مي‌شود تاكيد كرد: بسياري نيز فکر مي کردند طرح سرشماري اقتصادي با شكست مواجه مي‌شوند ولي شاهد بوديم كه 90 درصد واجدين شرايط همراهي لا‌زم را در اين زمينه داشته‌اند.

وزير تعاون در پايان خاطر نشان كرد: هر گونه بي ثباتي در اقتصاد كلا‌ن مي‌تواند سيستم كاراي مسكن را غير كارآمد كند.

بر اساس اين گزارش در ادامه ودر بعد ازظهر همايش يکروزه طرح مسکن مهر نشست همزمان شش کار گروه تخصصي متشکل از مديران عامل، مسوولان استان ها ومديران بخش هاي اعتباري ، آماري وحقوقي بانک هاي مسکن، ملي ، صادرات ، ملت ، رفاه کارگران وتجارت برگزارشد وطي اين نشست ها مشکلات ومسايل موجود اجراي طرح مهر مورد بحث وبررسي قرار گرفت.

اين گزارش حاکي است ، پس از اتمام نشست کار گروه هاي تخصصي دکتر داوودي– معاون اول رييس جمهور– درپايان همايش طرح مهر طي سخناني به تشريح طرح مسکن مهر پرداخت واظهار داشت: اگر تسهيلات به موقع وارد چرخه شود به شدت مي تواند عرضه مسکن را درجامعه سرعت ببخشد.

وي با مثبت ارزيابي کردن طرح مسکن مهر گفت: با وجود امکاناتي که اختيار داريم وبا وجود امتيازاتي که دولت دراختيار مسوولان ذيربط گذاشته ديگر نبايد شاهد مشکل مردم دربخش مسکن باشيم.

دکتر داوودي تصريح کرد: درکار گروه هاي تخصصي موارد مختلف مورد تبادل نظر قرار گرفت ومتعاقب اين همايش کميته ويژه اي تشکيل مي شود تا دستاوردهاي اين همايش را پي گيري نمايد.

معاون اول رييس جمهور در پايان گفت: اميدوارم تا پايان سال شاهد رونق قابل ملاحظه اي دربخش مسکن باشيم.